PRZEPISY I PORADY

PORADY NA SIERPIEŃ 2010 - POWRÓT DO KRESÓW

Kuchnia polska jest raczej kuchnią regionów. I to jej zdecydowany atut.

Kuchnia kresów: dawne granice II Rzeczpospolitej na wschód od Linii Curzona, strefa kulinarnych wpływów Rosji i Austro-Węgier. Najsłynniejszą z potraw jest kasza ze skwarkami oraz bliny (to placki zrobione z mleka, mąki pszennej, drożdży i roztopionego masła). Bardzo często w kresowej kuchni wykorzystuje się także ziemniaki. Robi się z nich placki, pyzy czy kartacze. Słodkim "znakiem firmowym" Kresów jest kutja.

Inne potrawy goszczą na stołach podlaskich, inne na Podhalu. Duży wpływ na to miał okres zaborów, kiedy to poszczególne tereny naszego kraju wystawione były na - mowa o kuchni, więc kulinarne -wpływy sąsiednich mocarstw.

Kuchnia kresów kontra fast food

Zaglądamy na stronę internetową. Obok definicji Kresów ("część kraju leżąca blisko granicy, inaczej pogranicze") jest opis najbliższych planów (zaproszenie na spotkanie poświęcone "wybitnemu Kresowiakowi" Tadeuszowi Kościuszce, kalendarium tygodni kresowych, wydawnictwa instytutu. Szczególnie okazale prezentuje się witryna "warsztaty kulinarne".

Czytamy, że "po II wojnie światowej z przyczyn ideologicznych przyszedł bardzo trudny czas dla polskiej burżuazji, ziemiaństwa i arystokracji, a tym samym dla polskiej kuchni wykwintnej".

Jej powrót, jak notuje instytut, to ostatnie dziesięć lat. "Polska kuchnia nie poddała się także pomimo zmasowanego ataku koncernów z ich propagandą żywienia tzw. masowego żywnością śmieciową (fast food), choć poważnie ucierpiała polska kuchnia myśliwska wykwintna. Mamy do zagospodarowania ogromną liczbę dziczyzny. Europa ceni sobie dziczyznę, a jej nie ma w dostatecznej ilości. (...) Ta właśnie staropolska kuchnia może nam zapewnić właściwe miejsce w Zjednoczonej Europie".

O Kresach i kuchni czytamy m.in.: "Jest to obszar wielkiego dramatu dziejowego Polaków, przez co dziedzictwo kulinarne Kresów traktowane jest w sposób szczególny, wypływający z serca".

Region ze stolicą w Białymstoku, bardzo zróżnicowany pod względem kulturowym. Na terenach tych w okresie przesiedleńczym po II wojnie światowej osiedliło się wielu Litwinów, Białorusinów i Ukraińców. Podstawą miejscowej kuchni są ziemniaki, z których gospodynie wyrabiają szereg potraw. Do najbardziej popularnych i bardzo smacznych zaliczmy babę i kiszkę ziemniaczaną. Ponadto z ciasta na bazie tartych surowych ziemniaków przygotowuje się kołduny z mięsem. Przypominają swoim wyglądem i smakiem wielkopolskie pyzy i oczywiście są okraszane skwarkami.

Podlasie to także kraina słynnego w całym kraju sękacza - ciasta pieczonego nad ogniem. Do przygotowania ciasta na duże sękacze, wypiekane np. na wesela i święta, wykorzystuje się nawet do kilkudziesięciu jaj. W kuchni podlaskiej, ze względu na wpływy kuchni kresowej, wytwarza się słynną również na Litwie wędlinę o nazwie kindziuk. Kolejnym wędliniarskim przysmakiem jest kiełbasa suszona. Ponadto kuchnia Podlasia bazuje na składnikach pozyskanych z natury, takich jak grzyby i jagody. Tutaj także produkuje się tradycyjną polską wódkę żubrówkę, której nieodzownym elementem i znakiem rozpoznawczym jest źdźbło trawy z Puszczy Białowieskiej.

Pierogi ruskie, barszcz ukraiński, placki ziemniaczane, babkę ziemniaczaną, kartacze (duże owalne pyzy ziemniaczane z nadzieniem mięsnym), kulebiak drożdżowy z nadzieniem z kapusty, gotowanego ryżu, ryb i jajek, cepeliny (są to gotowane w wodzie pyzy ziemniaczane, które nadziewa się wieprzowiną doprawioną do smaku majerankiem. Cepeliny serwowane są z gęstą kwaśną śmietaną i zasmażoną kiszoną kapustą), kołduny (czyli małe gotowane pierożki z ciasta pszennego z nadzieniem z surowego mięsa. Jest to danie pochodzące z kuchni litewskiej), bliny (szeroko znane i lubiane - placki zrobione z mleka, mąki pszennej, drożdży i roztopionego masła. Kiedy ciasto wyrośnie, smaży się je na patelni a następnie wedle gustu polewa gorącym sosem myśliwskim, pieczarkowym lub zwyczajnie kwaśną śmietana. Na Kresach położonych w orbicie wpływów kuchni litewskiej jadano też bliny gryczane lub kołduny - litewskie pierogi), chłodnik litewski ( inaczej chołodziec litewski to podawana na zimno buraczkowa zupa ze świeżymi warzywami, ziołami, jajkiem i niekiedy szyjkami rakowymi), kutii (słodkiej potrawy przyrządzanej z pszenicy, miodu, maku i bakalii. Najlepiej popijać kisielem żurawinowym).

Kresy wschodnie są krainą niemalże magiczną - także kulinarnie. Do dziś krążą wśród gospodyń domowych stare przepisy inspirowane kuchnią litewską, białoruską, ukraińską i tatarską, stale udoskonalane i dostosowywane do współczesnych realiów. Kuchnia bez szaleństw, ale za to z przeogromnym bogactwem zdrowia!...





Wasz Domowy Szef Kuchni


powrót do listy